In mijn werk zie ik het keer op keer: mensen die weten wat ze willen, maar toch niet durven. Die verlangen naar verandering, maar blijven hangen. Die ideeën hebben, maar zichzelf niet echt durven laten zien. Onder al deze patronen ligt vaak een diepere laag: het missen van een gevoel van innerlijke veiligheid.

Wanneer veiligheid ontbreekt

Als je die veiligheid in jezelf niet voelt, wordt het lastig om keuzes te maken die echt bij jou passen. Je gaat je aanpassen, vermijden, of juist over-presteren. In plaats van je plek in te nemen, raak je verwijderd van jezelf. Dat kost enorm veel energie – en het staat je groei in de weg. Niet alleen in je werk, maar ook in je relaties en in hoe je jezelf ziet.

De wetenschap achter veiligheid

Brené Brown legt in haar werk uit dat je pas echt moedig kunt zijn als je je veilig voelt om kwetsbaar te zijn. Als je die veiligheid niet van binnenuit ervaart, voelt kwetsbaarheid als een risico dat je koste wat kost wilt vermijden. Je bouwt muurtjes. Je houdt controle. Maar juist die controle houdt je klein. Gabor Maté, arts en trauma-expert, beschrijft in When the Body Says No hoe het langdurig onderdrukken van je gevoelens – uit angst om niet geaccepteerd te worden – niet alleen je mentale welzijn aantast, maar ook je fysieke gezondheid. Je lichaam raakt uitgeput van het voortdurend ‘aanpassen aan de buitenwereld’, terwijl het nooit echt tot rust komt.

De systemische kant

Ook vanuit systemisch werk, zoals beschreven door Els van Steijn, weten we dat als je niet stevig op jouw plek staat – in je familiesysteem of in een werksysteem – je voortdurend bezig bent met het dragen van verantwoordelijkheid die niet van jou is, of het voldoen aan verwachtingen die niet bij jou horen. En zolang je niet in verbinding staat met je eigen plek, is het moeilijk om vanuit kracht te handelen.

Signalen van onveiligheid

In je werk:

• Overwerken om je waarde te bewijzen.
• Moeite hebben met grenzen aangeven.
• Perfectie nastreven uit angst voor kritiek.
• Jezelf wegcijferen in teamverband.

In relaties:

• Altijd de ander tevreden willen houden.
• Conflict vermijden, ook als het nodig is.
• Je eigen behoeften niet durven uitspreken.
• Jezelf aanpassen aan wat anderen verwachten.

In je lichaam:

• Chronische spanning in schouders of nek.
• Oppervlakkige ademhaling.
• Moeite hebben met stilte of rust.
• Fysieke klachten zonder duidelijke oorzaak.

De weg terug naar veiligheid

Het goede nieuws: je kunt deze veiligheid (opnieuw) opbouwen. Met aandacht, met bewustzijn, met ademwerk en lichaamswerk. Door terug te keren naar jezelf en te leren voelen dat het veilig is om te zijn wie je bent.

Praktische stappen:

• Adem bewust. Je ademhaling is je anker. Door bewust te ademen, signaleer je je zenuwstelsel dat het veilig is om te ontspannen.
• Luister naar je lichaam. Wat vertelt het je? Waar voel je spanning? Wat heeft je lijf nodig om tot rust te komen?
• Neem kleine stappen. Begin met kleine momenten waarin je kiest voor jezelf. Bouw langzaam vertrouwen op.
• Zoek verbinding. Met mensen die je zien en accepteren zoals je bent. Veiligheid groeit in relatie.

Van angst naar vertrouwen

Vanuit die basis van innerlijke veiligheid kun je keuzes maken die niet gedreven zijn door angst, maar door vertrouwen. Je durft je plek in te nemen. Je durft te laten zien wie je bent. Je durft te groeien. En dat is waar echte kracht begint: niet in het bewijzen van je waarde, maar in het weten van je waarde. Niet in het voldoen aan verwachtingen, maar in het leven vanuit je authenticiteit.